هزینه صدها میلیاردی یارانه گرمایش مرکزی بر دوش اقتصاد مجارستان

گزارش‌های اقتصادی نشان می‌دهد یارانه گرمایش مرکزی در مجارستان سالانه صدها میلیارد فورینت هزینه به بار می‌آورد و علاوه بر دولت، بار مالی آن به طور غیرمستقیم بر دوش کسب‌وکارها و سایر مصرف‌کنندگان است.

طرح یارانه دولتی قبوض انرژی در مجارستان موسوم به «کاهش هزینه‌های عمومی» (Rezsicsökkentés)، بخش گرمایش منطقه‌ای و شهری را با چالش‌های مالی سنگینی روبه‌رو کرده است. ارزیابی‌ها حاکی از آن است که تأمین این بخش نه‌تنها از منابع عمومی، بلکه به صورت غیرمستقیم از طریق تعرفه‌های تحمیلی به مشاغل و دیگر مصرف‌کنندگان شبکه برق جبران می‌شود.

بر اساس ارقام پیش‌بینی‌شده برای بودجه سال ۲۰۲۶، دولت مجارستان در مجموع نزدیک به ۸۰۰ میلیارد فورینت را برای حفظ سامانه یارانه‌ای انرژی کنار گذاشته است. از این رقم، سهم غرامت مستقیم به شرکت‌های ارائه‌دهنده گرمایش منطقه‌ای به بیش از ۱۴۷ میلیارد فورینت می‌رسد؛ مبلغی که در عمل به معنای تزریق میانگین حدود ۲۱۶ هزار فورینت یارانه به ازای هر آپارتمان است.

سامانه گرمایش مرکزی در مجارستان شبکه‌ای گسترده و پراکنده است که ۹۳ شهر و نزدیک به ۶۸۰ هزار واحد مسکونی را از طریق ۸۷ ارائه‌دهنده خدمات محلی پوشش می‌دهد. این ساختار غیرمتمرکز بر خلاف بخش توزیع گاز و برق خانگی، مدیریت واحدی ندارد و شفافیت هزینه‌ها و اصلاحات ساختاری در آن بسیار دشوارتر است.

کارشناسان اقتصادی هشدار می‌دهند اگرچه این تدابیر با مهار تورم و ثبات هزینه‌ها از خانواده‌ها در برابر نوسانات بازار حمایت می‌کند، اما هزینه واقعی انرژی را پنهان نگه می‌دارد. به علاوه، نبود سامانه سنجش دقیق مصرف و شیرهای تنظیم‌پذیر در بخش بزرگی از خانه‌ها، انگیزه صرفه‌جویی را از میان برده و هرگونه اصلاح بنیادین در سیاست‌های انرژی کشور را بدون نوسازی این بخش ناممکن ساخته است.