صدمین سالگرد سفر رابیندرانات تاگور به مجارستان؛ ردپای شاعر هندی در بالاتون

یک قرن پس از سفر تاریخی رابیندرانات تاگور به مجارستان، یاد و میراث ادبی این برنده هندی جایزه نوبل همچنان در پیاده‌راه مشهور بالاتون‌فورد زنده است.

رابیندرانات تاگور (Rabindranath Tagore)، فیلسوف و شاعر پرآوازه هندی و نخستین برنده غیراروپایی جایزه نوبل ادبیات، ۱۰۰ سال پیش در پاییز ۱۹۲۶ میلادی سفری تاریخی به مجارستان داشت. این جهانگرد و ادیب برجسته از ۲۶ اکتبر تا ۱۲ نوامبر ۱۹۲۶ در این کشور اقامت گزید؛ حضوری که با استقبال پرشور مردم روبه‌رو شد و پیوندی عمیق میان او و فرهنگ مجارستان ایجاد کرد.

بخش مهمی از اقامت تاگور در شهر بالاتون‌فورد (Balatonfüred) در ساحل دریاچه بالاتون سپری شد؛ جایی که او به دلیل بیماری قلبی تحت درمان و استراحت قرار گرفت. تاگور پس از بهبودی، درختی در این تفرجگاه کاشت و امروز نیز تندیس، درخت یادبود و یکی از زیباترین گردشگاه‌های این شهر به نام او، «پیاده‌راه تاگور»، خوانده می‌شود. او از چنان جایگاه ادبی و نمادینی در جهان برخوردار است که آثارش سرود ملی سه کشور هند، بنگلادش و سری‌لانکا را تشکیل می‌دهد.

استقبال عمومی از تاگور در مجارستان پس از جنگ جهانی اول کم‌سابقه بود و جمعیت مشتاق در هر گام او را همراهی می‌کردند. با این حال، چهره‌های گوناگونی از طیف‌های مختلف سیاسی آن روزگار با دیده‌ای تردیدآمیز و منتقدانه به این چهره شرقی و اندیشه‌هایش می‌نگریستند و بر حضور او خرده می‌گرفتند.

تاگور که در سال ۱۸۶۱ در کلکته متولد شد، در خاندانی اشرافی و فرهنگ‌دوست پرورش یافت و کارنامه‌ای پربار شامل ۵۰ دفتر شعر، ۱۹ رمان، نزدیک به ۴۰ نمایشنامه و حدود ۲ هزار قطعه موسیقی از خود بر جای گذاشت. او با تلفیق شعر کلاسیک و فولکلور بنگالی، زبانی نوین در هنر آفرید و با نفی اشکال گوناگون ملی‌گرایی افراطی و استعمارگری، همواره مروج پیوند فرهنگی میان شرق و غرب بود.