لاسلو کراسناهورکایی: در بازجویی فهمیدم دوستم برایم خبرچینی می‌کرد

لاسلو کراسناهورکایی، نویسنده سرشناس مجار، در مصاحبه‌ای فاش کرد که در دوران کمونیسم طی یک بازجویی پلیسی و با جزئیاتی که بازجو ارائه داد، دریافت که یکی از دوستان نزدیکش خبرچین سازمان امنیت دولتی بوده است.

لاسلو کراسناهورکایی (László Krasznahorkai)، نویسنده برجسته مجار و برنده جوایز معتبر ادبی، در مصاحبه‌ای جدید با رسانه «پارتیزان» (Partizán) برای نخستین بار جزئیات ماجرای بازداشت و بازجویی خود در دوران حاکمیت کمونیسم را شرح داد. او در این گفتگو توضیح داد که چگونه در اتاق بازجویی متوجه شد یکی از دوستان صمیمی‌اش گزارش فعالیت‌های او را به سازمان امنیت دولتی وقت مجارستان می‌داده است.

ماجرا از یک اظهارنظر ساده و ناخودآگاه کراسناهورکایی در آستانه سالگرد ۲۳ اکتبر (روز انقلاب ۱۹۵۶ مجارستان) آغاز شد. او به یکی از دوستانش گفته بود که «خبرهایی است و قرار است در دانشگاه فنی بوداپست (Műegyetem) اتفاقی بیفتد». این جمله که خود او نیز به خاطر نمی‌آورد و صرفاً بر اساس شنیده‌ها بیان کرده بود، حساسیت شدید سازمان امنیت را برانگیخت؛ چرا که جرقه انقلاب ۱۹۵۶ نیز از همین دانشگاه زده شده بود.

این نویسنده می‌گوید پس از بازداشت، بازجویان ساعت‌ها او را تحت فشار قرار دادند تا اعتراف کند که یک «فعال سیاسی ضدرژیم» است و آن جمله را با هدفی مشخص بیان کرده است. کراسناهورکایی که در آن زمان خود را فردی ضدکمونیست اما غیرسیاسی می‌دانست، در ابتدا متوجه نبود که دلیل بازجویی‌اش چیست. او می‌گوید: «هرچند من ضدکمونیست بودم، اما مانند دوستان دیگرم که در محافل اپوزیسیون فعال بودند، فعالیت سیاسی سازمان‌یافته نداشتم.»

نقطه عطف بازجویی زمانی بود که بازجو برای اثبات ادعای خود، جزئیات دقیقی را مطرح کرد. او پرسید: «آیا شما در فلان روز و فلان ساعت، در حضور یک زوج سیاه‌پوش [بلا تار، کارگردان سینما، و همسرش آگنش هرانیتسکی]، این جمله را به شخص دیگری نگفتید؟» کراسناهورکایی با شنیدن این جزئیات دقیق، بلافاصله متوجه شد که آن «شخص دیگر»، یکی از دوستان بسیار نزدیک و محبوبش از شهر دیولا (Gyula) بوده که به عنوان خبرچین برای سازمان امنیت کار می‌کرده است.

کراسناهورکایی در این مصاحبه تأکید کرد که پس از آن بازجویی، تمام روابط خود را با آن دوست قطع کرد و افزود که برای دانستن حقیقت، نیازی به بازگشایی عمومی پرونده‌های محرمانه دوران کمونیسم و اسناد خبرچین‌ها ندارد.