درگذشت ایوت بیرو، نظریه‌پرداز و فیلمنامه‌نویس برجسته مجار

ایوت بیرو، نظریه‌پرداز، منتقد و فیلمنامه‌نویس سرشناس مجار و استاد بازنشسته دانشگاه نیویورک، در سن ۹۶ سالگی در پاریس درگذشت.

ایوت بیرو (Yvette Bíró)، نظریه‌پرداز، منتقد و فیلمنامه‌نویس برجسته مجار و استاد بازنشسته دانشگاه نیویورک، شنبه‌شب در سن ۹۶ سالگی در پاریس، پایتخت فرانسه، چشم از جهان فروبست. خانواده خانم بیرو خبر درگذشت او را که پس از تحمل یک دوره بیماری طولانی رخ داده است، یکشنبه به خبرگزاری MTI مجارستان اعلام کردند.

ایوت بیرو که نام اصلی او ایوت اونگار (Yvette Ungár) بود، در سال ۱۹۳۰ در بوداپست متولد شد. او بین سال‌های ۱۹۶۵ تا ۱۹۷۳ سردبیر نشریه هنرهای سینمایی «فیلم‌کولتورا» (Filmkultúra) بود. خانم بیرو از سال ۱۹۶۸ به‌عنوان دراماتورژ در تولید چندین فیلم به کارگردانی میکلوش یانچو (Miklós Jancsó) همکاری داشت و همچنین در پروژه‌های سینمایی مارتا مساروش (Márta Mészáros)، زولتان فابری (Zoltán Fábri)، کاروی ماک (Károly Makk) و ایمره فِهِر (Imre Fehér) نقش‌آفرینی کرد. او چندین بار نیز با کورنل موندرتسو (Kornél Mundruczó) همکاری هنری داشته است.

خانم بیرو در سال ۱۹۷۶ ابتدا به پاریس و سپس به ایالات متحده آمریکا مهاجرت کرد. او در دانشگاه‌های پاریس، اورشلیم، برکلی و استنفورد تدریس کرد و از سال ۱۹۸۲ به تدریس فیلمنامه‌نویسی در دانشگاه نیویورک پرداخت. او در نهایت به‌عنوان استاد بازنشسته این دانشگاه (New York University) فعالیت می‌کرد.

از جمله آثار او می‌توان به رمان «فوتو» (Futó) با الهام از زندگی‌نامه خودش که در سال ۲۰۱۱ منتشر شد، اشاره کرد. فیلم آلمانی-فرانسوی او با نام «اعدام برای چهار صدا» (Kivégzés négy hangra) در سال ۱۹۸۴ جایزه تماشاگران جشنواره فیلم برلین را از آن خود کرد. از میان فیلمنامه‌های متأخر او، «قایق سنگی» (A kőtutaj) که بر اساس رمانی از خوزه ساراماگو (José Saramago) ساخته شد، در سال ۲۰۰۲ به نمایش درآمد.

ایوت بیرو همچنین بین سال‌های ۱۹۷۰ تا ۱۹۷۷ نایب رئیس فدراسیون بین‌المللی منتقدان فیلم (FIPRESCI) بود. او در سال ۱۹۹۵ جایزه بلاژ بِلا (Balázs Béla-díj) و در سال ۲۰۰۳ جایزه فرهنگ موازی (Párhuzamos Kultúráért) را دریافت کرد و عضو افتخاری آکادمی ادبیات و هنر سچنی (Széchenyi Irodalmi és Művészeti Akadémia) بود. همسر او، آتیلا باتار (Attila Batár) معمار برنده جایزه مولنار فارکاش (Molnár Farkas-díjas) بود که در سال ۲۰۲۲ درگذشت.