گورگنیی؛ سرمربی مجاری که متدش در جهان و شرکت‌ها کاربرد دارد

ایشتوان گورگنیی، سرمربی مجاری و قهرمان المپیک در رشته واترپلو، متدی را توسعه داده که نه تنها در دنیای ورزش بلکه در شرکت‌ها و دانشگاه‌های سراسر جهان نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد و او اکنون جزئیات آن را در کتابی منتشر کرده است.

ایشتوان گورگنیی (István Görgényi)، سرمربی سرشناس مجاری که تیم ملی واترپلو زنان استرالیا را به مدال طلای المپیک ۲۰۰۰ سیدنی رساند، اکنون در سن ۷۹ سالگی کتابی منتشر کرده که در آن به تشریح روش منحصربه‌فرد خود برای تیم‌سازی و همکاری می‌پردازد. این متد با نام «حوزه شکار» (Hunting Territory) نه تنها در ورزش که در محیط‌های سازمانی و آکادمیک نیز کاربرد وسیعی یافته و پیش از این نیز مورد توجه مربیان بزرگی چون آرسن ونگر (Arsène Wenger) قرار گرفته بود.

گورگنیی در این کتاب با عنوان «برای همکاری بجنگ» (Küzdj meg az együttműködésért) جزئیات هیجان‌انگیز فینال المپیک ۲۰۰۰ را بازگو می‌کند؛ جایی که تیم استرالیا در ثانیه‌های پایانی با گل به یادماندنی ایوت هیگینز (Yvette Higgins) موفق به شکست تیم قدرتمند آمریکا شد. او توضیح می‌دهد که چگونه در آن شرایط پرفشار و بدون درخواست وقت اضافه، از بازیکنانش خواست تا به جای شنا به سمت دروازه، مسیری متفاوت را برگزینند که در نهایت به پیروزی آن‌ها منجر شد. این پیروزی یکی از ۱۶ مدال طلای میزبان در آن دوره از بازی‌ها بود و حتی خانواده سلطنتی نیز در ورزشگاه حضور داشتند و تیم را تحسین کردند.

رویکرد غیرمتعارف گورگنیی پس از دوران بازیگری‌اش شکل گرفت؛ زمانی که به جای ورود مستقیم به مربیگری، ابتدا در بخش روانپزشکی فعالیت کرد. او متوجه شد که دیدگاه غالب در ادبیات روانشناسی تا دهه نود میلادی، رقابت را مانع همکاری می‌دانست، در حالی که تجربه او چیز دیگری را نشان می‌داد. گورگنیی در سال ۱۹۸۵ با تیم اوی‌پشت (Újpest) به قهرمانی رسید، در حالی که تنها یک بازیکن ملی‌پوش در تیمش داشت. او در سال ۱۹۹۰، در فرانسه، عناصر اصلی متد خود را با آرسن ونگر، سرمربی وقت موناکو، به اشتراک گذاشت و واژه «حوزه شکار» را به او معرفی کرد. ونگر بعدها در آرسنال انگلستان با همین رویکرد به موفقیت‌های بزرگی دست یافت.

هسته اصلی روش گورگنیی بر این ایده استوار است که در هر تیمی، بازیکنان ناگزیر به همپوشانی قلمروهای خود می‌پردازند و هر کسی تمایل به محافظت از فضای شخصی‌اش دارد. او معتقد است عدم ارتباط موثر بین بازیکنان، دیوارهایی از بی‌اعتمادی می‌سازد که با گذشت زمان محکم‌تر می‌شود. این مربی تأکید می‌کند که رقابت در شکل‌گیری یک تیم ضروری است، اما در یک تیم خوب انرژی‌ها نه تنها جمع، بلکه در هم ضرب می‌شوند. گورگنیی همچنین از اصطلاح «ترس از آینه» استفاده می‌کند که به پدیده‌ای اشاره دارد که رهبران از مواجهه با حقیقت یا اعتراف به اشتباه خود هراس دارند؛ او این پدیده را با «زنگ ترس» (bell-fright) در دهه ۵۰ میلادی مقایسه می‌کند.

ایشتوان گورگنیی که در المپیک ۱۹۷۲ مونیخ به همراه تیم واترپلو مجارستان مدال نقره گرفت و در سال‌های ۱۹۷۳ و ۱۹۷۴ قهرمان جهان و اروپا شد، معتقد است حتی در مقطعی از زندگی خود نیز «بخشی از مشکل» بوده است. او سال‌هاست که از مربیگری فاصله گرفته، اما دانش و تجربه او همچنان در شرکت‌های بزرگ جهانی از جمله اِچ‌بی‌او (HBO) مورد استفاده قرار می‌گیرد؛ زیرا ساختار یک شرکت نیز می‌تواند منعکس‌کننده ساختار یک تیم باشد و همان درگیری‌ها و چالش‌هایی که در زمین بازی رخ می‌دهد، در محیط کار نیز پدیدار می‌شود.