گابور ریس: از تغییرات سیاسی در مجارستان «شگفت‌زده شدم»

گابور ریس، کارگردان مجارستانی، می‌گوید که از تغییرات سیاسی اخیر در مجارستان و سیاست‌گذاری‌های دولتی در حوزه فرهنگ «شگفت‌زده شده» است. او فاش ساخت که چطور فیلم‌هایش توسط نهادهای دولتی نادیده گرفته شده‌اند.

فیلم «طبقه همکف» (Földszint) به کارگردانی گابور ریس (Gábor Reisz) در جشنواره بین‌المللی فیلم ونیز (Venice Film Festival) به نمایش درآمد. در حاشیه این رویداد، آقای ریس در گفت‌وگو با هفته‌نامه «اچ‌وی‌جی» (HVG) مجارستان، از سیاست‌های فرهنگی دولت این کشور انتقاد کرد و گفت که «از تغییر دولت» و رویکردهای آن شگفت‌زده شده است.

این کارگردان جوان مجارستانی فاش کرد که با وجود موفقیت‌های بین‌المللی، فیلم‌های او به‌دلیل «سیاسی شدن بیش از حد» نهادهای فرهنگی، از جمله «مؤسسه ملی فیلم مجارستان» (Nemzeti Filmintézet – NFI) با دشواری در تأمین بودجه مواجه شده‌اند. او تصریح کرد که شخصاً نخواسته است نام NFI در تیتراژ فیلم‌هایش باشد، زیرا این مؤسسه «نمادی از نظام سیاسی حاکم» و کاملاً سیاسی‌شده است.

آقای ریس توضیح داد که پیش از موفقیت فیلم «توضیح برای همه چیز» (Magyarázat mindenre) در ونیز، انتظار نداشت مسیر ساخت فیلم‌های بعدی آسان شود. او افزود که فیلم «طبقه همکف» نیز با کمک «تأمین مالی جمعی» (crowdfunding) ساخته شده است. وی با اشاره به تجربه شخصی‌اش، گفت که سه طرح فیلم‌نامه‌اش توسط NFI رد شده و اشاره کرد که کارگردانان دیگر تجربیات به مراتب بدتری داشته‌اند و برخی تا ده بار با رد طرح‌هایشان مواجه شده‌اند.

این کارگردان که عمده فعالیت حرفه‌ای‌اش در دوران دولت فعلی مجارستان بوده، بیان کرد که از سال ۲۰۱۸ (۱۳۹۷) متوجه شده است که وضعیت غیرعادی شده. در آن زمان، فیلم دوم او، «شعرهای بد» (Rossz versek) که با حمایت دولتی ساخته شده بود، به ناگهان از برنامه‌های صداوسیما و رادیوی دولتی حذف شد. او در واکنش به این اقدام گفت که همواره این پرسش در ذهنش بوده که «با چه کاری سزاوار قرار گرفتن در لیست سیاه شده است؟»