کشف ده‌ها هزار مولکول ارگانیک در دو شهاب‌سنگ قدیمی

پژوهشگران آمریکایی با تحلیل دو شهاب‌سنگ فروافتاده بر زمین، به ده‌ها هزار ترکیب مولکولی ارگانیک دست یافتند. این یافته‌ها نشان می‌دهد که ترکیب شیمیایی منظومه شمسی در دوران اولیه پیدایش، یکنواخت نبوده است.

دانشمندان در دانشگاه ایالتی فلوریدا با بررسی دقیق دو شهاب‌سنگ که دهه‌ها پیش بر زمین فرود آمده بودند، به کشف ده‌ها هزار ترکیب مولکولی مبتنی بر کربن نائل شدند. نتایج این پژوهش که در نشریه علمی «The Planetary Science Journal» منتشر شده، می‌تواند سرنخ‌های جدیدی درباره تاریخچه شکل‌گیری منظومه شمسی ارائه دهد.

این دو نمونه شامل شهاب‌سنگ «مورچیسون» (Murchison) که در سال ۱۹۶۹ در استرالیا فرود آمد و شهاب‌سنگ «آگواس زارکاس» (Aguas Zarcas) است که در سال ۲۰۱۹ در کاستاریکا کشف شد. هر دو شهاب‌سنگ به دلیل غنی بودن از کربن و مواد آلی، به مثابه «کپسول زمان» ارزشمندی از دوران اولیه منظومه شمسی به شمار می‌روند.

محققان با استفاده از یک طیف‌سنج جرمی پیشرفته، نمونه‌های کوچکی از این شهاب‌سنگ‌ها را تجزیه کردند. مقایسه نتایج نشان داد که «اثر انگشت مولکولی» این دو شهاب‌سنگ، با وجود شباهت ظاهری و تعلق به یک خانواده، تفاوت چشمگیری با یکدیگر دارند و تنها همپوشانی ناچیزی میان ترکیبات شیمیایی آن‌ها وجود دارد.

این تفاوت بیانگر آن است که سیارک‌های مادرِ این دو شهاب‌سنگ در طول شکل‌گیری و تکامل خود در معرض محیط‌های شیمیایی متفاوتی قرار داشته‌اند. این یافته این نظریه را تقویت می‌کند که منظومه شمسی اولیه از نظر شیمیایی ناهمگون بوده و سیارک‌ها فرآیندهای گوناگونی مانند گرم‌شدن یا واکنش در حضور آب را تجربه کرده‌اند که آثار شیمیایی منحصربه‌فردی بر روی آن‌ها به جا گذاشته است.

شهاب‌سنگ مورچیسون با قدمت تخمینی حدود ۵٫۵ میلیارد سال، حتی از کره زمین نیز قدیمی‌تر است و اطلاعاتی از مواد موجود پیش از پیدایش سیاره ما در اختیار می‌گذارد. پژوهشگران تأکید می‌کنند که این نتایج به معنای کشف منشأ حیات نیست، بلکه گستردگی و تنوع شگفت‌انگیز مواد شیمیایی در خارج از کره زمین را به نمایش می‌گذارد.