نقش جوانان در تاریخ‌سازی: درس‌هایی برای مجارستان و اندونزی

دو رویداد تاریخی در ماه اکتبر، انقلاب ۱۹۵۶ مجارستان و سوگند جوانان ۱۹۲۸ اندونزی، نشان می‌دهد که چگونه جوانان می‌توانند مسیر یک ملت را تغییر دهند و آینده آن را شکل بخشند.

ماه اکتبر در تاریخ، نمادی از تحولات سیاسی ناشی از نقش‌آفرینی جوانان است. با وجود فاصله زمانی و مکانی گسترده، جوانان پیشگام هم در مجارستان و هم در اندونزی، در همین ماه دست به اقداماتی زدند که مسیر ملت‌هایشان را به شکلی بنیادی دگرگون کرد. در سال ۱۹۲۸، جوانان اندونزیایی با یک کنگره ضد استعماری در باتاویا (Batavia)، که اکنون جاکارتا (Jakarta) نامیده می‌شود، پایه‌های استقلال خود را بنا نهادند. بیست و هشت سال بعد، در سال ۱۹۵۶، دانشجویان مجارستانی در خیابان‌های بوداپست (Budapest) جرقه‌ای برای انقلابی علیه ستم شوروی زدند. اگرچه اهداف این رویدادها متفاوت بود، اما هر دو نشان می‌دهند که چگونه نسل جوان می‌تواند وضعیت موجود را به چالش بکشد و در تعیین آینده نقش‌آفرین باشد.

در ۲۳ اکتبر ۱۹۵۶، دانشجویان دانشگاهی در بوداپست به خیابان‌ها آمدند و خواستار اصلاحات سیاسی، آزادی بیان و خروج نیروهای شوروی از کشورشان شدند. آنچه با یک تظاهرات دانشجویی آغاز شد، به انقلابی سراسری تبدیل گشت. این قیام در نهایت سرکوب شد، اما شجاعت کسانی که برای آزادی ایستادگی کردند، همچنان بخش محوری تاریخ مدرن مجارستان باقی مانده است. در اندونزی، ماجرا در شرایطی متفاوت رقم خورد. در ۲۷ و ۲۸ اکتبر ۱۹۲۸، نمایندگان سازمان‌های جوانان در دومین کنگره جوانان در باتاویا گردهم آمدند. آن‌ها با وجود پیشینه‌های منطقه‌ای، قومی و مذهبی مختلف، بر تعهد خود به یک میهن (اندونزی)، یک ملت (ملت اندونزی) و زبان اندونزیایی به عنوان زبان اتحاد تأکید کردند. این اعلامیه به «سوگند جوانان» (Sumpah Pemuda) معروف شد. اندونزی در آن زمان هنوز تحت استعمار هلند بود و استقلال آن هفده سال بعد، در سال ۱۹۴۵، اعلام شد. این سوگند، با اینکه هویت‌های منطقه‌ای و فرهنگ‌های محلی را نادیده نمی‌گرفت، ایده‌ای را تقویت کرد که تنوع مانع اتحاد نیست و به پایداری جنبش استقلال‌طلبانه کمک شایانی کرد.

اگرچه انقلاب مجارستان و سوگند جوانان اندونزی رویدادهایی معادل نیستند – دانشجویان مجار در سال ۱۹۵۶ سرکوب سیاسی را به چالش کشیدند و جوانان اندونزی در سال ۱۹۲۸ به دنبال ایجاد هویت ملی مشترک تحت سلطه استعمار بودند – اما وجه مشترک آن‌ها در نقش محوری جوانان نهفته است. هر دو گروه نپذیرفتند که مسائل مربوط به آینده کشورشان را به دیگران واگذار کنند. این پیام امروزه نیز معتبر است و جوانان امروز با چالش‌هایی مانند آموزش، اشتغال، محیط زیست و جایگاهشان در جامعه روبرو هستند. یادآوری این سالگردهای اکتبر تنها به معنای نگاه به گذشته نیست، بلکه فرصت دادن به جوانان برای بیان نظراتشان، مشارکت در تصمیم‌گیری‌ها و تبدیل ایده‌ها به عمل است.

همچنین، ارتباط میان اندونزی و مجارستان می‌تواند از طریق تعاملات روزمره مردمشان تقویت شود. بورسیه‌ها و برنامه‌های فرهنگی زمینه‌های عملی برای این منظور فراهم می‌آورند. برای مثال، برنامه دارماسیسوا (Darmasiswa) به مجارها امکان می‌دهد تا با زبان و فرهنگ اندونزی آشنا شوند، در حالی که برنامه استیپندیوم هونگاریکوم (Stipendium Hungaricum) فرصت‌هایی برای تحصیلات عالی در مجارستان به دانشجویان اندونزیایی ارائه می‌دهد. این ارتباطات فراتر از اعلامیه‌های بورسیه است؛ آن‌ها زمانی شکل می‌گیرند که دانشجویان در یک کلاس درس مشترک حضور یابند، در یک پروژه همکاری کنند، زبانی جدید بیاموزند یا فرهنگی را به دوستی توضیح دهند. سفارت اندونزی در بوداپست نیز از این ارتباطات از طریق همکاری با دانشگاه‌ها، کلاس‌های زبان اندونزیایی و فعالیت‌های فرهنگی حمایت می‌کند.

با توجه به اینکه یادبود انقلاب مجارستان در ۲۳ اکتبر تنها پنج روز پیش از روز سوگند جوانان اندونزی قرار دارد، این تقویم فرصتی مناسب برای مردم هر دو کشور فراهم می‌آورد تا از تاریخ یکدیگر آگاه شوند. این دو سالگرد، هرچند داستان‌های متفاوتی را روایت می‌کنند، اما نقطه‌آغاز مشترکی برای گفتگو درباره شجاعت، هویت و مشارکت ارائه می‌دهند. میراث جوانان سال‌های ۱۹۵۶ و ۱۹۲۸ تنها برای یادبود نیست، بلکه نشان می‌دهد که وقتی جوانان باور داشته باشند صدایشان اهمیت دارد، چه اتفاقات بزرگی می‌تواند رخ دهد. با سرمایه‌گذاری در آموزش، تبادلات فرهنگی و پروژه‌های مشترک، اندونزی و مجارستان می‌توانند به نسل جدید کمک کنند تا دوستی‌هایی پایدار بسازند و این ارتباطات راهی عملی برای تبدیل احترام به گذشته به همکاری‌های آینده فراهم آورد.