مادران اندونزیایی برای مقابله با آتش‌سوزی‌های جنگلی، آتش‌نشان داوطلب شدند

در پی تشدید آتش‌سوزی‌های گسترده جنگلی در جزیره بورنئو اندونزی که موجب آلودگی شدید هوا و بیماری کودکان شده، گروهی از مادران محلی به عنوان آتش‌نشانان داوطلب برای مهار شعله‌ها و اطلاع‌رسانی به مردم بسیج شده‌اند.

جزیره بورنئو در اندونزی همواره با آتش‌سوزی‌های جنگلی ویرانگر مواجه بوده، اما شدت این حوادث در سال جاری بی‌سابقه است. دود ناشی از این آتش‌سوزی‌ها نه تنها پرندگان منطقه را از بین برده و ساکنان را با مشکلات تنفسی روبرو کرده، بلکه به مالزی، برونئی، سنگاپور و حتی فیلیپین نیز رسیده است.

در روستای «سونگای آوان کیری» (Sungai Awan Kiri) واقع در بخش اندونزیایی بورنئو، اهالی برای مقابله با این بحران زیست‌محیطی دست به کار شده‌اند. «جونِیارنی» (Juniarni)، یک کشاورز ۴۸ ساله و مادر سه فرزند، به همراه ۱۴۰ زن دیگر گروه آتش‌نشانی داوطلبانه «قدرت مادران» (The Power of Mama) را تشکیل داده‌اند. آنها با استفاده از موتورسیکلت در منطقه گشت‌زنی می‌کنند تا آتش‌سوزی‌های کوچک را پیش از گسترش مهار کنند و همچنین به کشاورزان درباره خطرات سوزاندن زمین‌های کشاورزی، به‌ویژه در مزارع روغن نخل، هشدار می‌دهند.

این گروه که دستمزدی دریافت نمی‌کنند، با حمایت «بنیاد ابتکار توانبخشی طبیعت اندونزی» (Yayasan Inisiasi Alam Rehabilitasi Indonesia - YIARI)، یک سازمان غیردولتی زیست‌محیطی، آموزش‌های لازم را دیده‌اند. «میتا آنگراینی» (Mita Anggraini)، ناظر این گروه، می‌گوید: «این زنان احساس می‌کنند جنگل متعلق به آنهاست و به همین دلیل با تمام وجود از آن محافظت می‌کنند.» این سازمان همچنین گوشی همراه و کمک‌هزینه خوراک برای آنها فراهم کرده و اطمینان حاصل می‌کند که مادران داوطلب فقط با آتش‌سوزی‌های کوچک مقابله می‌کنند.

با این حال، انگیزه‌های این زنان تنها به محیط‌زیست محدود نمی‌شود. بسیاری از آنها نگران بیماری‌های تنفسی فرزندانشان در اثر استنشاق دائم دود هستند. «اِلی مارلینا» (Elly Marlina)، یکی از آتش‌نشانان داوطلب، می‌گوید فرزندانش بیش از یک سال طول کشید تا از بیماری تنفسی بهبود یابند. «ایرما» (Irma)، مادر ۳۸ ساله، خاطرنشان می‌کند که حتی پس از مهار شعله‌های آشکار، زغال‌های داغ در خاک‌های توربی (peat soil) باقی می‌مانند و می‌توانند در هوای خشک دوباره شعله‌ور شوند.

آتش‌سوزی‌های امسال که از ژوئن و با شروع فصل خشک آغاز شد، تاکنون حدود ۲۰۲ هزار هکتار از اراضی را بلعیده که بیش از سه برابر مساحت دریاچه بالاتون (Balaton) در مجارستان است. طبق آمار دولتی، غرب بورنئو با از بین رفتن بیش از ۳۸ هزار هکتار بیشترین آسیب را دیده است. کارشناسان، پدیده «اِل‌نینو» (El Niño) را عامل تشدید این آتش‌سوزی‌ها می‌دانند و پیش‌بینی می‌شود این بحران تا اوایل نوامبر و تا زمان شروع فصل بارانی ادامه یابد. دولت اندونزی نیز بیش از ۵۰ فروند هواپیما را برای مهار آتش به کار گرفته است.

این آتش‌سوزی‌ها نه تنها به انسان‌ها آسیب می‌رساند، بلکه زیستگاه گونه‌های نادر حیوانی مانند اورانگوتان‌های بورنئویی و گیبون‌های سفید ریش را نیز تهدید می‌کند. تاکنون چندین اورانگوتان برای توانبخشی به دلیل مشکلات تنفسی و سوختگی به مراکز درمانی منتقل شده‌اند. «سوزان چِین» (Susan Cheyne) که ۲۰ سال است روی میمون‌ها مطالعه می‌کند، می‌گوید: «در آتش‌سوزی‌های سال ۲۰۰۶، متوجه شدم که گیبون‌ها در روزهای دودآلود کمتر و کوتاه‌تر آواز می‌خواندند.»