سلب جایزه مسابقه نیکون از عکاس برنده به دلیل استفاده از هوش مصنوعی

برنده جایزه اول مسابقه معتبر عکاسی نیکون به دلیل استفاده از هوش مصنوعی در اثر خود، جایزه‌اش را از دست داد؛ این تخلف پس از آن برملا شد که محققان جزئیات غیرعادی در تصاویر ارائه‌شده شناسایی کردند.

نیکون جایزه نخست مسابقه عکاسی «دنیای کوچک در حرکت» (Small World in Motion) خود را از برنده آن، دکتر نینگ خو (Dr. Ning Xu) از دانشگاه چینهوا (Tsinghua University) چین پس گرفت. این تصمیم پس از آن اتخاذ شد که محققان و کارشناسان جزئیات مشکوکی را در ویدئوی ارائه‌شده توسط او کشف کردند که به نظر می‌رسید با استفاده از هوش مصنوعی تولید شده باشد.

مسابقه «دنیای کوچک در حرکت» نیکون، که شانزدهمین سال برگزاری خود را تجربه می‌کند، رقابتی معتبر برای فیلم‌ها و عکس‌های تایم‌لپس دیجیتالی است که از طریق میکروسکوپ تهیه می‌شوند. هدف این مسابقه تنها نمایش تصاویر زیبا نیست، بلکه انتظار می‌رود آثار ارائه‌شده تلفیقی از مشاهده علمی و بیان بصری را به نمایش بگذارند. دکتر خو، ویدئویی از سلول‌های مژه (cilia) در مسیرهای هوایی کودکی مبتلا به بیماری نادر تنفسی PCD ارائه کرده بود. مژه‌ها ساختارهای میکروسکوپی هستند که نقش حیاتی در پاکسازی مخاط و آلاینده‌ها از مجاری تنفسی سالم ایفا می‌کنند، بنابراین مشاهده عملکرد آن‌ها از اهمیت پزشکی بالایی برخوردار است.

با این حال، ویدئوی دکتر خو به زودی نه به دلیل محتوای علمی، بلکه به دلیل شواهد مربوط به دست‌کاری دیجیتال مورد توجه قرار گرفت. محققان به ناهنجاری‌هایی در ساختار و اندازه سلول‌ها اشاره کردند؛ از جمله اینکه برخی ساختارها به طور ناگهانی ظاهر و ناپدید می‌شدند که به گفته یک دانشیار از دانشگاه فلوریدا، نشانه‌ای کلاسیک از تولید توسط هوش مصنوعی است. رابرت هرست (Robert Hirst)، متخصص تشخیص PCD از دانشگاه لستر (University of Leicester)، نیز تردیدهایی را مطرح کرد و عنوان داشت که سلول‌ها و مژه‌های به تصویر کشیده‌شده در ویدئو، شباهتی به سلول‌های بیماران مبتلا به PCD ندارند. علاوه بر این، یان دونوان (Ian Donovan)، دانشجوی دکترا از مرکز پزشکی UT Southwestern، یک واترمارک هوش مصنوعی را در تصویر منبع شناسایی کرد.

دکتر خو ابتدا در یک پست لینکدین که اکنون حذف شده، اذعان کرد که از هوش مصنوعی در ویدئو استفاده کرده است، اما مدعی شد که این ابزار فقط برای «تمایز و نمایش ویژگی‌های تصاویر بازسازی‌شده در مقیاس خاکستری از تصاویر نوری با وضوح فوق‌العاده» در مرحله پس‌پردازش به کار رفته و محتوای اصلی ویدئو توسط هوش مصنوعی تولید نشده است. او بر این باور بود که این نوع پردازش با قوانین مسابقه مغایرتی ندارد. اما این توضیح نتوانست تردیدها را برطرف کند و ناهنجاری‌های مشاهده‌شده در ویدئو همچنان پرسش‌برانگیز باقی ماند. کارشناسان معتقد بودند که ارائه ویدئوی اصلی و بدون پردازش، می‌توانست به شفاف‌سازی تغییرات اعمال‌شده کمک کند.

در نهایت، تحقیقات نیکون تأیید کرد که دکتر خو قوانین مسابقه را نقض کرده است، و جایزه او سلب شد. این جایزه اکنون به نگوین نام نهات (Nguyen Nam Nhat) از ویتنام تعلق گرفته که ویدئویی از یک کرم حلقوی کوچک و یک ارگانیسم تک‌سلولی ارائه داده بود. نیکون در پی این اتفاق اعلام کرد که «قوانین و رویه‌های ارزیابی خود را برای رقابت‌های آینده بازبینی خواهد کرد.» با این حال، نیکون تأکید کرد که این اقدام به معنای زیر سوال بردن فعالیت‌های حرفه‌ای و دستاوردهای علمی محقق حذف‌شده نیست. این رویداد اهمیت تعیین مرزهای روشن برای استفاده از هوش مصنوعی در رقابت‌های علمی و هنری را بیش از پیش آشکار می‌سازد، به ویژه زمانی که هدف، نمایش واقعیت مشاهده‌شده باشد.