تحول در دانشگاه‌های مجارستان؛ ۹۸ درصد اعضای هیئت امنا برکنار شدند

وزارت آموزش و امور کودکان مجارستان با اعلام یک بازنگری گسترده، ۹۸ درصد از اعضای هیئت‌های امنا و نظارت بنیادهای اداره‌کننده دانشگاه‌ها را تغییر داد. این اقدام در راستای کاهش اختیارات این هیئت‌ها و آماده‌سازی برای انحلال آن‌ها صورت می‌گیرد.

دولت مجارستان در اقدامی که از آن با عنوان «خانه‌تکانی کامل» یاد شده، ساختار مدیریتی بنیادهای اداره‌کننده دانشگاه‌ها را دگرگون کرده است. بر اساس اعلام وزارت آموزش و امور کودکان، ۹۸ درصد از اعضای هیئت‌های امنا و نظارت این بنیادها تعویض شده‌اند و هم‌زمان اختیارات این نهادها نیز به شدت کاهش خواهد یافت.

این تغییرات در پی یک فراخوان عمومی برای تصدی ۱۶۸ کرسی خالی در هیئت‌های امنا و نظارت صورت گرفت. به گفته وزارت آموزش، با وجود فرصت کوتاه، بیش از ۱۲۰۰ درخواست دریافت شد که از این میان، ۶۶۰ درخواست با معیارهای محتوایی و شکلی مطابقت داشت. اعضای جدید پس از کسب نظر سنای دانشگاه‌ها و بررسی سوابق توسط «اداره حسابرسی دولتی» (Állami Számvevőszék) از نظر بی‌طرفی و استقلال، توسط وزیر منصوب شده‌اند. همچنین «سازمان شفافیت» (Integritás Hatóság) وظیفه بررسی تعارض منافع اعضای جدید را بر عهده خواهد داشت.

یکی از اهداف این تغییرات، ورود تخصص‌های حقوقی و مالی به هیئت‌های امنا، علاوه بر چهره‌های دانشگاهی بوده است. هم‌زمان، اساسنامه «بنیادهای مدیریت دارایی با منافع عمومی» (KEKVÁ)، که اداره بسیاری از دانشگاه‌ها را بر عهده دارند، در حال اصلاح است تا اختیارات هیئت‌های امنا به حداقل قانونی کاهش یابد و تصمیمات کلیدی نیازمند تأیید نهایی وزیر، به عنوان نماینده بنیان‌گذار، باشد.

وظیفه اصلی هیئت‌های امنای جدید، ارائه اطلاعات لازم برای حسابرسی دقیق و پیشبرد فرآیند انحلال این بنیادها عنوان شده است. وزارت آموزش تأکید کرده که این بازنگری با هدف تضمین «آزادی آکادمیک»، افزایش استقلال حرفه‌ای و نهادی دانشگاه‌ها و ایجاد چارچوب‌های روشن برای مسئولیت‌پذیری و پاسخگویی انجام می‌شود. قرار است تا ۳۱ اکتبر ۲۰۲۶، عملکرد تمام مؤسسات آموزش عالی با مقررات جدید کاملاً منطبق شود.

به گفته یودیت لانرت (Judit Lannert)، وزیر آموزش و امور کودکان، هدف از این اصلاحات آن است که در مدیریت مؤسسات آموزش عالی، «شایستگی حرفه‌ای، شفافیت و نظرات جوامع دانشگاهی» به طور هم‌زمان در نظر گرفته شود. این وزارتخانه اعلام کرده که برای تدوین مدل جدید دانشگاهی، در حال رایزنی با استادان، دانشجویان، اتحادیه‌های صنفی، شوراهای دانشجویی و کارشناسان حوزه آموزش عالی است.