تاکید بر توسعه سلامت روان دانش‌آموزان در مدارس مجارستان

مقامات آموزشی و کارشناسان در مجارستان بر لزوم توسعه مهارت‌های سلامت روان در کنار آموزش آکادمیک در مدارس تأکید می‌کنند؛ چرا که افزایش اضطراب و افسردگی در میان کودکان مجارستانی، چالش‌های جدیدی را پیش روی نظام آموزشی قرار داده است.

با توجه به افزایش فشارهای روانی بر کودکان و نوجوانان در مجارستان، کارشناسان و تصمیم‌گیران حوزه آموزش و پرورش بر این باورند که نقش مدارس فراتر از صرفاً انتقال دانش درسی است و باید به تقویت تاب‌آوری روانی دانش‌آموزان نیز توجه شود. این رویکرد، در راستای آماده‌سازی نسل جوان برای رویارویی با چالش‌های زندگی بزرگسالی، ضروری قلمداد می‌شود.

دورا سوج (Dóra Szűcs)، رئیس کمیته آموزش، اخیراً در گفتگو با ایندکس (Index) بر اهمیت رفاه دانش‌آموزان در محیط‌های آموزشی تأکید کرده است. داده‌های یونیسف (UNICEF) نیز نشان‌دهنده وضعیت نگران‌کننده سلامت روان جوانان در این کشور است؛ طبق این آمارها، شمار فزاینده‌ای از کودکان مجارستانی با اضطراب و افسردگی دست و پنجه نرم می‌کنند، اما تنها بخش کوچکی از آن‌ها از حمایت تخصصی برخوردارند. سوج خواستار تغییر این وضعیت، فراهم کردن خدمات روان‌شناختی کافی در مؤسسات آموزش عمومی، رفع کمبود متخصصان و تقویت همکاری بین مدارس برای تخصیص بهینه منابع شده است.

در کنار اصلاحات ساختاری بلندمدت، اجرای برنامه‌های عملی در کلاس‌های درس نیز اهمیت زیادی دارد. طرح «ساعت شادی» (Boldogságóra) که توسط باگدی بلا (Bagdi Bella)، روان‌شناس و مدرس ذهن‌آگاهی، پایه‌ریزی شده و هم‌اکنون در بیش از ۱۷۰۰ مؤسسه آموزشی مجارستان فعال است، یکی از این برنامه‌ها محسوب می‌شود. هدف این طرح، القای خوش‌بینی بی‌دلیل نیست، بلکه آموزش شناسایی و مدیریت احساسات دشوار به کودکان از سنین پایین است. این برنامه بر توسعه مهارت‌هایی مانند شناسایی و مدیریت استرس، حل مسالمت‌آمیز تعارضات، تقویت اعتمادبه‌نفس و توانایی کمک خواستن متمرکز است که گرچه در برنامه درسی سنتی جای ندارند، اما برای بزرگسالی ضروری هستند.

دکتر باگدی بلا خاطراتی را از تأثیر این برنامه نقل می‌کند، از جمله کودکی که پس از تعطیلات طولانی به دنبال «ساعت شادی» بود تا اضطراب خود را تسکین دهد، یا دختری ناشنوا که از طریق یک فعالیت هنری به خودشناسی رسید. این حکایت‌ها نشان می‌دهند که چگونه کودکان می‌توانند در فضایی امن، احساسات خود را بیان کرده و مهارت‌های مقابله‌ای را بیاموزند. روش «ساعت شادی» که اکنون به یک سیستم جامع برای توسعه سلامت روان تبدیل شده و حتی در فهرست نوآوری‌های آموزشی هاندرد (HundrED) فنلاند نیز قرار گرفته، در سال تحصیلی ۲۰۲۶/۲۷ هفت حوزه تخصصی از جمله مدیریت استرس، ارتباطات مثبت و رفاه دیجیتال را پوشش می‌دهد.

برای اینکه مدارس و مهدکودک‌ها بتوانند به طور مؤثر به نیازهای روانی دانش‌آموزان پاسخ دهند، آموزش معلمان و حمایت جامعه ضروری است. مؤسسات علاقه‌مند به پیوستن به برنامه «ساعت شادی برای سلامت روان» فرصت دارند تا ۳۰ سپتامبر (۹ مهر) آمادگی خود را اعلام کنند. ایندکس پیشتر نیز به موضوع سلامت روان کودکان پرداخته و کارشناسان در گفتگو با این رسانه تأکید کرده‌اند که تغییرات ناگهانی در رفتار کودک، از جمله گوشه‌گیری، انزوا یا تحریک‌پذیری، می‌تواند نشانه‌ای از مشکلات روانی باشد.