استقبال منتقدان از نمایش جدید پینتر بلا؛ اثری که به جای سیاست به عمق وجود نفوذ می‌کند

نمایش جدید «بِلا پینتر و گروهش» (Pintér Béla és Társulata) با عنوان «فِلَش‌بَک» (Flashback) که با حداقل حمایت مالی روی صحنه رفته است، به جای تمرکز بر چهره‌های سیاسی، به مسائل درونی انسان و تجربه جمعی ۳۰ سال گذشته مجارستان می‌پردازد.

نمایش «فِلَش‌بَک» به کارگردانی بِلا پینتر (Pintér Béla) و اجرای گروه تئاتری او، با وجود محدودیت‌های مالی، توانسته است نظر منتقدان را جلب کند. این نمایش که در روزهای اخیر به روی صحنه رفته، برخلاف بسیاری از آثار پیشین گروه پینتر، مستقیماً به سیاست، اولیگارش‌ها یا شخصیت‌های سیاسی همچون ویکتور اُربان (Viktor Orbán)، فِرِنتس دیورچانی (Ferenc Gyurcsány) یا حتی پِتِر ماگیار (Péter Magyar) نمی‌پردازد.

به گفته منتقد اچ‌وی‌جی ۳۶۰ (HVG 360)، این اثر بیشتر بر «ما» و «سی سال تاریک گذشته ما» تمرکز دارد؛ یعنی بر انسان‌های معمولی و تجربه‌های جمعی آن‌ها در دوران پس از تغییر نظام سیاسی. در حالی که سیاست همیشه بخشی جدایی‌ناپذیر از زندگی مردم مجارستان بوده، «فِلَش‌بَک» رویکردی متفاوت را پیش گرفته و به جای تحلیل مستقیم سیاسی، به بررسی ضعف انسان‌ها در خوب بودن و میل شدید آن‌ها به بدی می‌پردازد.

منتقد اشاره می‌کند که این نمایش شاید کاتارسیس (تطهیر روحی) عمیقی ایجاد نکند، اما «به زیر پوست نفوذ می‌کند» و «دردآور» است. او با استناد به بخشی از یک شعر که در موسیقی متن نمایش خوانده می‌شود، می‌نویسد: «قلب ما را به شاخه هیچ‌بودن می‌نشاند تا بی‌صدا بلرزد.» این نمایش موزیکال که با آهنگ‌هایی به سبک دیوید بویی (David Bowie) و تَمش چِخ (Tamás Cseh) همراه است، تیپ‌های مردانه‌ای را به تصویر می‌کشد که شهرت و جایگاهشان به آن‌ها اجازه می‌دهد به هر آنچه می‌خواهند دست یابند، حتی اگر خودشان از آن بی‌حوصله باشند.

«فِلَش‌بَک» همانند نمایش پیشین پینتر، «رازهای ما» (Titkaink)، به این پرسش می‌پردازد که وقتی غرایز اولیه انسان به‌شدت دیکته می‌کنند، چه اتفاقی می‌افتد؛ با این تفاوت که در این اثر از موضوع جنجالی پدوفیلی (کودک‌آزاری) که محوریت نمایش قبلی بود، اجتناب شده است. منتقد تأکید می‌کند که پینتر بلا این کار را به‌خوبی انجام می‌دهد، هرچند شاید نه به قدرت آثار برجسته‌اش مانند «ملکه شیرینی‌ها» (A sütemények királynője) یا «رازهای ما».