استالین مانع قدرت گرفتن مجدد نخست‌وزیر اسبق مجارستان شد

«ایشتوان بتلن»، نخست‌وزیر اسبق مجارستان و سیاستمدار برجسته این کشور، در سال ۱۹۴۶ میلادی در مسکو و در اسارت شوروی درگذشت؛ زیرا ژوزف استالین نگران بود که کاریزمای بتلن مانع به قدرت رسیدن کمونیست‌ها در مجارستان شود.

نخست‌وزیر اسبق مجارستان، ایشتوان بتلن (István Bethlen)، در سال ۱۹۴۶ میلادی در اسارت شوروی درگذشت. ژوزف استالین، رهبر وقت اتحاد جماهیر شوروی، از بازگشت این سیاستمدار کاریزماتیک به صحنه قدرت واهمه داشت و می‌ترسید که بتلن مانع از تسلط کمونیست‌ها بر مجارستان شود. به همین دلیل، او را به شوروی منتقل کردند و در پنجم اکتبر ۱۹۴۶، در یک بیمارستان در مسکو درگذشت که احتمالاً علت آن سکته قلبی بوده است.

کنت ایشتوان بتلن، از خانواده‌ای اشرافی در سال ۱۸۷۴ به دنیا آمد و تحصیلات خود را در رشته‌های حقوق و اقتصاد به پایان رساند. او از سال ۱۹۰۱ به عنوان نماینده مجلس انتخاب شد و به استثنای دوره ۱۹۱۹ تا ۱۹۲۱، کرسی خود را تا سال ۱۹۳۹ حفظ کرد. بتلن نقش مهمی در روی کار آمدن دولت محافظه‌کار-مسیحی میکلوش هورتی (Miklós Horthy) ایفا کرد و در ۱۴ آوریل ۱۹۲۱، دولت خود را تشکیل داد و به مدت ۱۰ سال سکان رهبری مجارستان را در دست داشت.

در دوران نخست‌وزیری، بتلن مسئولیت بازسازی کشوری تجزیه‌شده، منزوی و درگیر بار سنگین جنگ و غرامت را بر عهده داشت. او با سوسیال دموکرات‌ها مصالحه کرد، حمایت خرده‌دهقانان را جلب کرد و با اصلاح قانون انتخابات از طریق فرمان نخست‌وزیری، اکثریت را برای حامیان خود در حزب حاکم تضمین کرد. اگرچه این اقدام به تثبیت سیاسی منجر شد و حزب متحد را به یک «حزب حاکم غیرقابل عزل» تبدیل کرد، اما یکی از بحث‌برانگیزترین اقدامات او محسوب می‌شود؛ زیرا حق رای را محدود و رای‌گیری علنی را در بیشتر مناطق، به جز شهرهای دارای خودگردانی، مجدداً برقرار کرد.

پس از تثبیت سیاسی، بتلن به ساماندهی امور مالی، اصلاحات ساختاری در اقتصاد و مدیریت عمومی پرداخت. او مجارستان را از انزوای بین‌المللی خارج کرد، وام‌های خارجی دریافت کرد، اقتصاد را احیا نمود و در سال ۱۹۲۷ پول «پنگو» (Pengő) را معرفی کرد که ارزش ثابتی داشت. همچنین، بودجه قابل توجهی به اقدامات فرهنگی، اجتماعی و بهداشتی اختصاص یافت و با رهبری کونُو کلبلزبِرگ (Kunó Klebelsberg)، سیستم مدارس ابتدایی و توسعه دانشگاه‌ها آغاز شد.

با ورود بحران اقتصادی جهانی در سال ۱۹۳۱ به مجارستان و نزدیک شدن کشور به ورشکستگی، ایشتوان بتلن در ماه اوت همان سال استعفا داد. او امیدوار بود که پس از فروکش کردن بحران، دوباره به قدرت بازگردد، اما در سال ۱۹۳۲ هورتی، «گیولا گومبوش» (Gyula Gömbös) را به عنوان نخست‌وزیر منصوب کرد. بتلن به سرعت با گومبوش درگیر شد و در سال ۱۹۳۵ از حزب حاکم، که در آن زمان به نام «حزب وحدت ملی» شناخته می‌شد، خارج شد.

او به یکی از چهره‌های اصلی اپوزیسیون محافظه‌کار تبدیل شد، ایده‌های راست افراطی را رد کرد، قوانین یهودی‌ستیزانه مصوب پس از سال ۱۹۳۸ را محکوم نمود و با گرایش یک‌جانبه به آلمان مخالفت ورزید. بتلن در ادامه تلاش کرد تا از ورود مجارستان به جنگ جلوگیری کند و از سال ۱۹۴۳ با تمام نفوذ خود برای انعقاد صلح جداگانه با قدرت‌های آنگلوساکسون کوشید. پس از اشغال آلمان، او مجبور به پنهان شدن شد که این امر بر سلامت مرد ۷۰ ساله تأثیر منفی گذاشت. در دسامبر ۱۹۴۴ به اسارت شوروی درآمد و پیشنهاد همکاری داد، اما استالین که از نفوذ و کاریزمای او بیم داشت، مانع از بازگشت او به صحنه سیاسی مجارستان شد.